Birla Consultancy Services

рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░

ЁЯзУЁЯП╗ рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдк्рд▓ाрдиिंрдЧ: SIP, PPF, NPS рдпा Annuity – рдХ्рдпा рд╣ै рд╕рдмрд╕े рдмेрд╣рддрд░ рд╡िрдХрд▓्рдк?



ЁЯзУЁЯП╗ рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдк्рд▓ाрдиिंрдЧ: SIP, PPF, NPS рдпा Annuity – рдХ्рдпा рд╣ै рд╕рдмрд╕े рдмेрд╣рддрд░ рд╡िрдХрд▓्рдк?

рдмुреЭाрдкे рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рд╕рд╣ी рдпोрдЬрдиा рдЪुрдиें


ЁЯФ░ рднूрдоिрдХा (Introduction)

рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдЬीрд╡рди рдХा рдРрд╕ा рдЪрд░рдг рд╣ोрддा рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдЖрдкрдХी рдЖрдп рдмंрдж рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЦрд░्рдЪ рдФрд░ рдЬ़рд░ूрд░рддें рдмрдиी рд░рд╣рддी рд╣ैं।
рдЗрд╕рд▓िрдП рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै рдХि рдЖрдк рд╕рдордп рд░рд╣рддे рдпोрдЬрдиा рдмрдиाрдПं рдФрд░ рдРрд╕े рд╡िрдХрд▓्рдк рдЪुрдиें рдЬो:

  • ЁЯТ░ рдЖрдкрдХी рдкूंрдЬी рдмрдв़ाрдПं

  • ЁЯЫб️ рдЖрдкрдХो рдиिрдпрдоिрдд рдЖрдп рджें

  • ЁЯУЙ рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХो рдоाрдд рджे рд╕рдХें

  • ЁЯзШ‍♂️ рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ांрддि рдк्рд░рджाрди рдХрд░ें

рдЖрдЬ рд╣рдо рдЪाрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рд╡िрдХрд▓्рдкों рдХी рддुрд▓рдиा рдХрд░ेंрдЧे:

✅ SIPs (Systematic Investment Plans)
✅ PPF (Public Provident Fund)
✅ NPS (National Pension Scheme)
✅ Annuity Plans


ЁЯФ╣ 1. SIP (Systematic Investment Plan) – рдХंрдкाрдЙंрдбिंрдЧ рдХा рдЬाрджू

рдХ्рдпा рд╣ै SIP?

рдпрд╣ рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдоें рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ाрд╢ि рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдХी рдпोрдЬрдиा рд╣ै।

ЁЯУИ рдлाрдпрджे:

  • рд▓ंрдмी рдЕрд╡рдзि рдоें 10–15% рддрдХ рд░िрдЯрд░्рди

  • рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХो рдоाрдд рджेрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा

  • рдХिрд╕ी рднी рдЙрдо्рд░ рдоें рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै

  • рд▓рдЪीрд▓ाрдкрди – рдХрднी рднी рдмрдв़ा/рдШрдЯा рд╕рдХрддे рд╣ैं

ЁЯУК рдЙрджाрд╣рд░рдг:

₹5,000/рдоाрд╣ 25 рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ SIP рдХрд░рдиे рдкрд░ @12% рдм्рдпाрдЬ рд╕े
ЁЯСЙ рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рддрдХ ₹1.5 рдХрд░ोрдб़+

рдЙрдо्рд░ 25–40 рдХे рдмीрдЪ рд╣ो рддो рдпрд╣ рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ै।


ЁЯФ╣ 2. PPF (рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ॉрд╡िрдбेंрдЯ рдлंрдб) – рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдФрд░ рдЯैрдХ्рд╕-рдл्рд░ी рдмрдЪрдд

рдХ्рдпा рд╣ै PPF?

рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдорд░्рдеिрдд рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рдмрдЪрдд рдпोрдЬрдиा, рдЬिрд╕рдХी рдЕрд╡рдзि 15 рд╡рд░्рд╖ рд╣ोрддी рд╣ै।

ЁЯПж рдлाрдпрджे:

  • 7%–8% рдм्рдпाрдЬ (рд╕рд░рдХाрд░ рддрдп рдХрд░рддी рд╣ै)

  • рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдЯैрдХ्рд╕-рдл्рд░ी (E-E-E рдЯैрдХ्рд╕ рд▓ाрдн)

  • рдиिрд╡ेрд╢ рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд

  • рди्рдпूрдирддрдо ₹500 рдФрд░ рдЕрдзिрдХрддрдо ₹1.5 рд▓ाрдЦ/рд╡рд░्рд╖

ЁЯУМ рд╕ीрдоाрдПं:

  • рд╕ीрдоिрдд рдиिрд╡ेрд╢ рд░ाрд╢ि

  • рд▓िрдХ्рд╡िрдбिрдЯी рдХी рдХрдоी (рд▓ॉрдХ-рдЗрди 15 рд╕ाрд▓)

рдХрдо рдЬोрдЦिрдо рдкрд╕ंрдж рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ों рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рд╡िрдХрд▓्рдк।


ЁЯФ╣ 3. NPS (рдиेрд╢рдирд▓ рдкेंрд╢рди рд╕्рдХीрдо) – рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдХे рд▓िрдП рд╕рд░рдХाрд░ी рдк्рд▓ाрди

рдХ्рдпा рд╣ै NPS?

рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд╢ुрд░ू рдХी рдЧрдИ рдПрдХ рд▓ंрдмी рдЕрд╡рдзि рдХी рдиिрд╡ेрд╢ рдпोрдЬрдиा рдЬो рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдХे рдмाрдж рдкेंрд╢рди рджेрддी рд╣ै।

ЁЯСе рдлाрдпрджे:

  • Equity + Debt рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХा рдоिрд╢्рд░рдг

  • 10–12% рддрдХ рд╕ंрднाрд╡िрдд рд░िрдЯрд░्рди

  • рдХрд░ рд▓ाрдн: ₹50,000 рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЯैрдХ्рд╕ рдЫूрдЯ (80CCD)

  • 60 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЙрдо्рд░ рдкрд░ рдЖंрд╢िрдХ рдиिрдХाрд╕ी + рдкेंрд╢рди

ЁЯУМ рд╕ीрдоाрдПं:

  • 60 рд╕ाрд▓ рд╕े рдкрд╣рд▓े рдкूрд░ी рд░ाрд╢ि рдирд╣ीं рдиिрдХाрд▓ рд╕рдХрддे

  • рдкेंрд╢рди рдХे рд▓िрдП рдПрди्рдпूрдЯी рдЦрд░ीрджрдиा рдЬрд░ूрд░ी

рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдХी рд╕ोрдЪ рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓े рдпुрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдмेрд╣рддрд░ीрди рд╡िрдХрд▓्рдк।


ЁЯФ╣ 4. Annuity Plan – рдЬीрд╡рдирднрд░ рдХे рд▓िрдП рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдЖрдп

рдХ्рдпा рд╣ै Annuity?

рдЖрдк рдПрдХрдоुрд╢्рдд рд░ाрд╢ि рдЬрдоा рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдмрджрд▓े рдоें рдЖрдкрдХो рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे/рддिрдоाрд╣ी/рд╡рд░्рд╖ рдоें рддрдп рдЖрдп рдоिрд▓рддी рд╣ै।

ЁЯТ╕ рдлाрдпрджे:

  • рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдХे рдмाрдж рдиिрд╢्рдЪिрдд рдоाрд╕िрдХ рдЖрдп

  • рдЬीрд╡рдирднрд░ рддрдХ рднुрдЧрддाрди рд╕ंрднрд╡ (Life Annuity)

  • рдЯैрдХ्рд╕ рдк्рд▓ाрдиिंрдЧ рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी

ЁЯУМ рд╕ीрдоाрдПं:

  • рд░िрдЯрд░्рди рдЖрдорддौрд░ рдкрд░ 5%–7%

  • рдорд╣ंрдЧाрдИ рд╕े рдоुрдХाрдмрд▓ा рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрддे

  • рдПрдХ рдмाрд░ рдЬрдоा рдХी рдЧрдИ рд░ाрд╢ि рд╡ाрдкрд╕ рдирд╣ीं рдоिрд▓рддी

60+ рдЙрдо्рд░ рдХे рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рд╕्рдеिрд░рддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╡िрдХрд▓्рдк।


ЁЯУК рддुрд▓рдиा рддाрд▓िрдХा: рдХौрди рдХрдм рдФрд░ рдХ्рдпों?

рд╡िрдХрд▓्рдк рдЬोрдЦिрдо рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рд░िрдЯрд░्рди рдЯैрдХ्рд╕ рд▓ाрдн рддрд░рд▓рддा рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЙрдо्рд░
SIP рдордз्рдпрдо 10%–14% ELSS рдкрд░ рдЫूрдЯ рдЙрдЪ्рдЪ 25–45 рд╡рд░्рд╖
PPF рдХрдо 7%–8% рдкूрд░्рдг рдЯैрдХ्рд╕ рдл्рд░ी рдХрдо 25–50 рд╡рд░्рд╖
NPS рдордз्рдпрдо 10%–12% 80C + 80CCD рд╕ीрдоिрдд 25–55 рд╡рд░्рд╖
Annuity рдмрд╣ुрдд рдХрдо 5%–7% рдЖंрд╢िрдХ рдЫूрдЯ рдмрд╣ुрдд рдХрдо 60+ рд╡рд░्рд╖

ЁЯза рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (Conclusion)

рдЖрдкрдХी рд╕्рдеिрддि рд╕рдмрд╕े рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рд╡िрдХрд▓्рдк
рдпुрд╡ा рдФрд░ рд▓ंрдмा рд╕рдордп рд╣ै SIP + NPS
рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдиिрд╡ेрд╢ рдЪाрд╣рддे рд╣ैं PPF
рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдирдЬрджीрдХ рд╣ै Annuity + рдХुрдЫ SIP
рдЯैрдХ्рд╕ рдмрдЪाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं SIP (ELSS), NPS, PPF

ЁЯСЙ рд╕рд╣ी рд░рдгрдиीрддि рд╣ै:
SIP + NPS рд╕े рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдлंрдб рдмрдиाрдПं, PPF рд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд▓ें рдФрд░ Annuity рд╕े рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдмाрдж рдЖрдп рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ें।


ЁЯОп Action Plan:

  1. рдЖрдЬ рд╣ी SIP рд╢ुрд░ू рдХрд░ें – ₹1000 рд╕े рднी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै рд╢ुрд░ुрдЖрдд

  2. PPF рдЦाрддा рдЦोрд▓ें рдФрд░ рдиिрдпрдоिрдд рдпोрдЧрджाрди рдХрд░ें

  3. NPS рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░ рдЯैрдХ्рд╕ рдмрдЪाрдПं рдФрд░ рдкेंрд╢рди рдмрдиाрдПं

  4. рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдХे рд╕рдордп Annuity рдк्рд▓ाрди рдЪुрдиें



рдХोрдИ рдЯिрдк्рдкрдгी рдирд╣ीं:

рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें

Featured post

ЁЯМ▒ЁЯУИ How to Start Investing as a Beginner